Rouw en burn-out: waarom verlies vaker onder stress klachten zit dan mensen denken . Over emotionele uitputting, verborgen rouw en luisteren naar je lichaam

‍

Sommige mensen noemen het stress, maar wat als je lichaam eigenlijk rouw met zich meedraagt? Veel mensen denken dat ze moe zijn door de drukte van het leven. Door het werk, het zorgen voor anderen of doordat ze altijd maar doorgaan en voortdurend “aan” staan. Maar soms zit er iets anders onder die vermoeidheid. Soms ben je niet alleen moe van alles wat je doet, maar vooral van alles wat je al te lang met je meedraagt.

En dat zie ik steeds vaker terug in de gesprekken die ik heb met de mensen, de coachees.

Mensen lopen vast in stress of burn-out, terwijl er onder die uitputting eigenlijk verdriet schuilt. Verlies. Emotionele belasting. Een zenuwstelsel dat al veel te lang in een soort overlevingsmodus staat.

Het zijn vaak loyale mensen die veel verantwoordelijkheid dragen. Mensen die hard werken, voor anderen zorgen en zichzelf onderweg ergens zijn kwijtgeraakt. Mensen die hun eigen grenzen pas serieus nemen op het moment dat hun lichaam hen letterlijk stilzet.

De afgelopen jaren merkte ik hoeveel verlies er terugkomt binnen burn-out trajecten. Niet alleen verlies door overlijden, maar ook verlies van gezondheid, veiligheid, relaties, energie of vertrouwen in jezelf. Dat is ook de reden waarom ik mij verder ben gaan verdiepen in ACT en rouw- en verliesbegeleiding. Ik volgde trainingen via Praktijk Amiant.

‍

“Rouw is niet altijd iemand verliezen. Soms raak je onderweg jezelf kwijt.”

‍

Wat is verborgen rouw?

Verborgen rouw is verdriet om verlies dat niet altijd zichtbaar is voor de buitenwereld. Veel mensen denken bij rouw direct aan een overlijden, maar verlies kan op veel meer manieren aanwezig zijn in een mensenleven. Denk aan een scheiding, het verlies van gezondheid, een moeilijke jeugd, emotioneel gemis, chronische stress of het gevoel jezelf onderweg kwijtgeraakt te zijn.

Mensen herkennen dit vaak niet meteen als rouw. Ze proberen door te gaan, houden zichzelf sterk en schuiven gevoelens aan de kant omdat hetleven ondertussen verdergaat. Wat je hebt meegemaakt kan nog lange tijd invloed hebben op hoe je je voelt en functioneert. Daardoor kunnen klachten soms langer aanwezig blijven dan je zelf verwacht.

‍

Kan rouw bijdragen aan burn-outklachten?

Ja. Een ingrijpend verlies kan langdurig veel van je vragen, zowel emotioneel als lichamelijk. Rouw, stress en overbelasting kunnen bovendien klachten geven die sterk op elkaar lijken.

Alleen herkennen veel mensen het niet als rouw.

Ze denken vaak dat ze gewoon moe zijn. Dat ze vakantie nodig hebben. Dat het allemaal wel meevalt.

Maar het lichaam maakt geen onderscheid tussen werkstress en emotioneel verlies.

Langdurige stress, verdriet en onverwerkte emoties kunnen ervoor zorgen dat je zenuwstelsel ontregeld raakt. Mensen komen dan steeds meer in een overlevingsmodus terecht.

Dat zie je terug in klachten zoals slecht slapen,hartkloppingen, druk op de borst, overprikkeling, emotionele uitputting,sneller huilen, niet meer kunnen voelen of continu gespannen zijn.

Veel mensen zoeken online naar antwoorden omdat ze voelendat er iets niet klopt.

Waarom blijf ik zo moe?
Waarom voel ik me leeg?
Waarom blijft mijn lichaam gespannen?
Waarom kom ik niet meer tot rust?

Dat zijn geen rare vragen.

Het lichaam probeert vaak al veel eerder iets duidelijk te maken.

‍

Je lichaam onthoudt wat jij probeert weg te duwen

Dat klinkt misschien confronterend, maar ik zie het dagelijks terug tijdens wandelcoaching en burn-outbegeleiding in Limburg (ik coach veelal vanuit het Leudal, Limburg).

Mensen die jarenlang hebben doorgezet. Mensen die altijd sterk zijn geweest en vooral voor anderen hebben gezorgd. Tot het lichaam uiteindelijk aangeeft dat het niet meer gaat.

En dat zie je niet alleen bij verlies door overlijden. Ook scheidingen, verlies van werk, mantelzorg, emotionele verwaarlozing, verlies van identiteit en langdurige overbelasting kunnen diepe sporen achterlaten in het lichaam.

Veel mensen merken pas later hoeveel spanning ze al die tijd met zich hebben meegedragen.

‍

Een verhaal uit mijn praktijk

Laatst wandelde ik met een vrouw die dacht dat ze vooral last had van stress. Ze werkte nog, regelde thuis alles en bleef ondertussen gewoon doorgaan. Aan de buitenkant leek het alsof ze alles nog onder controle had, maar haar lichaam gaf steeds meer signalen af. Ze sliep slecht, voelde voortdurend onrust in haar lijf en merkte dat ze emotioneler werd.

Tijdens een wandeling kwamen we uiteindelijk uit bij haar scheiding van een paar jaar geleden.

In eerste instantie vertelde ze dat ze daar allang overheen was. Maar terwijl we verder liepen, kwam langzaam naar boven hoeveel ze onderweg eigenlijk was kwijtgeraakt. Niet alleen haar relatie, maar ook rust,veiligheid, vertrouwen en een stukje van zichzelf.

Dat zie ik vaker terug in trajecten. Mensen denken dat ze vooral stress ervaren, terwijl er ondertussen ook veel verdriet onder ligt waar nooit echt ruimte voor is geweest.

Fijn om te weten is dat ik samen met Lis Ketelings (van Lis'n ,scheidingsmediator /advocaat familierecht) wandelingen organiseer in Limburg.

‍

“Je lichaam fluistert eerst.
Luister je niet, dan gaat het schreeuwen.”

Waarom stress en rouw vaak op elkaar lijken

Stress en rouw kunnen veel op elkaar lijken. Mensen voelen zich vermoeid, slapen slechter, piekeren meer en ervaren spanning in hun lichaam. Vaak ontstaat er ook onrust in het hoofd en lukt ontspannen steeds minder goed. Dat rouw ook lichamelijke klachten kan geven, wordt onder andere beschreven door Thuisarts. Vermoeidheid, slaapproblemen, hoofdpijn en moeite met concentreren kunnen bijvoorbeeld voorkomen tijdens een rouwproces.

Veel mensen vertellen dat ze zichzelf niet meer herkennen. Ze reageren emotioneler, zijn sneller geïrriteerd en hebben het gevoel dat ze voortdurend ‘aan’ staan.

Bij rouw ligt er vaak een diep gevoel van verlies onder de klachten. Wanneer gevoelens lange tijd worden weggeduwd, blijft het lichaam signalen afgeven.

‍

Waarom mensen blijven doorgaan terwijl het eigenlijk niet meer gaat

Wat ik veel zie bij mensen met stressklachten of burn-out,is dat ze al heel lang over hun eigen grenzen heen leven zonder dat ze het echt doorhebben.

Ze zijn gewend geraakt aan doorgaan. Aan zorgen voor anderen. Aan verantwoordelijkheid dragen. Rust nemen voelt voor veel mensen ongemakkelijk, alsof ze dan tekortschieten of iemand teleurstellen.

Vaak zijn het mensen die altijd alles geregeld krijgen. Op het werk. Thuis. Binnen het gezin. Mensen op wie anderen kunnen bouwen.

Alleen het lichaam houdt dat niet eindeloos vol.

Een zenuwstelsel dat maanden of jaren onder spanning staat,raakt uitgeput. En juist dan ontstaan klachten zoals slecht slapen, emotioneel reageren, hartkloppingen, continu gespannen zijn of het gevoel hebben dat je nergens meer echt van kunt opladen.

Veel mensen merken pas hoe ver ze over hun grenzen zijn gegaan op het moment dat hun lichaam hen stilzet.

‍

Waarom schuldgevoel zo vaak voorkomt bij rouw en burn-out

Schuldgevoel komt veel vaker voor dan mensen denken.

Mensen voelen zich schuldig omdat ze niet meer kunnenfunctioneren zoals vroeger. Omdat ze hun partner tekort denken te doen, vakermoeten afzeggen of merken dat ze minder energie hebben voor hun kinderen, werkof sociale leven.

Bij verlies speelt schuldgevoel ook regelmatig een rol.

Had ik iets anders moeten doen?
Had ik beter moeten luisteren?
Waarom heb ik de signalen niet eerder serieus genomen?

Dat soort gedachten kunnen veel onrust geven.

Ik merk vaak dat mensen erg streng worden voor zichzelf terwijl hun lichaam eigenlijk vooral rust, zachtheid en herstel nodig heeft.

Daarom is het zo belangrijk dat er ruimte komt voor wat iemand voelt, zonder oordeel en zonder voortdurend het gevoel te hebben dat alles opgelost moet worden.

‍

Waarom verborgen rouw steeds vaker voorkomt

De maatschappij is snel geworden. Mensen krijgen amper nogde ruimte om echt stil te staan bij wat ze voelen.

Na een overlijden moet er van alles geregeld worden. Na eenscheiding ga je door voor de kinderen of het werk. En na een burn-out willenveel mensen het liefst zo snel mogelijk weer functioneren zoals vroeger.

Maar emoties laten zich niet opjagen. Rouw ook niet.

Ondertussen blijven veel mensen doorgaan terwijl hun lichaamsteeds harder signalen begint te geven. Dat zie ik veel terug tijdenscoachingstrajecten rondom stress, burn-out en verlies in Limburg.

‍

Waarom ACT zo goed werkt bij rouw en burn-out

ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy. Wat ikdaar mooi aan vind, is dat het niet draait om gevoelens wegwuiven of alles zo snel mogelijk willen oplossen.

Veel mensen zijn streng geworden voor zichzelf. Ze vindendat ze sterk moeten blijven, niet mogen stilvallen of zich niet moetenaanstellen. Maar hoe harder iemand tegen gevoelens probeert te vechten, hoemeer spanning er vaak ontstaat.

Binnen ACT leer je juist om ruimte te maken voor wat jevoelt. Om zachter te worden voor jezelf en beter te luisteren naar wat jelichaam probeert te vertellen. We willen vaak alles vanuit controle doen, maar metACT therapie leer je om het vanuit aandacht en bewustzijn te beleven en te doen.

Dat sluit heel mooi aan bij mensen die vastlopen in stress,burn-out of verlies.

‍

Waarom wandelen in de natuur helpt bij rouwverwerking en stress

Daarom werk ik buiten. Niet tegenover elkaar aan een tafel in een praktijkruimte, maar wandelend in de natuur.

Mensen uiten zich buiten vaak sneller, ze voelen daar de rust en veiligheid en zo gaan ze ook sneller uit hun hoofd. De rust van het bos, de frisse lucht en het letterlijk in beweging zijn zorgen ervoor dat gesprekken veel natuurlijker ontstaan.

Ik merk vaak dat emoties pas ruimte krijgen wanneer iemand zich veilig genoeg voelt om even niet sterk te hoeven zijn. Buiten ontstaat die rust vaak vanzelf.

Het gaat daar vaak vanzelf, wandelend tussen de bomenterwijl het lichaam langzaam wat meer ontspant.

Hulp bij rouw, verlies en burn-out in Limburg en het Leudal

De afgelopen jaren begeleidde ik al veel mensen die vastliepen door stress, burn-out en langdurige overbelasting. En bijna altijd kwam daar ook verlies in terug.

Soms gaat het over een overlijden. Soms over een scheiding. En soms over het verlies van gezondheid, veiligheid of jezelf.

Daarom ben ik mij verder gaan verdiepen in rouw- en verliesbegeleiding.

We gaan dan geen gevoelens “oplossen”. Maar ik help je om weer wat zachter te worden voor jezelf. Om ruimte te maken voor wat het lichaam jou al zo lang probeert te vertellen.

Rustig. Buiten. Wandelend in de natuur in Limburg.

‍

Misschien herken je jezelf hierin

Misschien merk je al langer dat je moe bent. Dat je lichaam signalen geeft die je steeds opnieuw probeert weg te duwen. Dat je blijft doorgaan terwijl je ergens diep van binnen voelt dat het eigenlijk niet meer gaat.

Of misschien ben je onderweg een stukje van jezelf kwijtgeraakt zonder dat je het echt doorhad.

Neem die signalen serieus. Je hoeft niet eerst volledig uit te vallen voordat je hulp mag vragen.

‍

“Soms zit de grootste vermoeidheid niet in wat je doet, maar in wat je al te lang probeert te dragen.”

‍

Veelgestelde vragen over rouw, verlies en burn-out

‍

Kan rouw burn-outklachten veroorzaken?

Rouw kan bijdragen aan klachten die sterk lijken op burn-out, zoals vermoeidheid, slecht slapen, concentratieproblemen en prikkelbaarheid. Een ingrijpend verlies vraagt vaak langere tijd veel van je, zowel emotioneel als lichamelijk. Of er daadwerkelijk sprake is van een burn-out, hangt ook af van andere factoren en kan niet alleen op basis van deze klachten worden vastgesteld.

Hoe weet je of je klachten door rouw of burn-out komen?

Dat is niet altijd eenvoudig, omdat rouw en langdurige stress vergelijkbare klachten kunnen geven. Het helpt om niet alleen naar je huidige stress te kijken, maar ook naar wat eraan voorafging. Een overlijden, scheiding, verlies van werk, gezondheid of toekomstperspectief kan nog steeds invloed hebben, ook als dat verlies al langer geleden is.

Welke lichamelijke klachten kun je krijgen door rouw?

Rouw kan zich niet alleen emotioneel, maar ook lichamelijk uiten. Veelvoorkomende klachten zijn vermoeidheid, slaapproblemen, gespannen spieren, hoofdpijn, een onrustig gevoel en moeite met concentreren. Niet iedereen ervaart dezelfde klachten en lichamelijke symptomen kunnen ook andere oorzaken hebben.

Kun je jaren na een verlies nog last krijgen van rouw?

Ja. Rouw heeft geen vaste einddatum en gevoelens of klachten kunnen ook lange tijd na een verlies opnieuw naar voren komen. Nieuwe gebeurtenissen, veranderingen of langdurige belasting kunnen ervoor zorgen dat een eerder verlies weer meer voelbaar wordt. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is met je manier van rouwen.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken bij rouw en stressklachten?

Hulp kan zinvol zijn wanneer rouw of stressklachten je dagelijks leven langere tijd sterk beïnvloeden, bijvoorbeeld doordat je slecht slaapt, uitgeput raakt, vastloopt op je werk of merkt dat je niet meer goed tot rust komt. Ook wanneer je zelf niet goed kunt plaatsen waar je klachten vandaan komen, kan het helpen om er samen naar te kijken. Binnen emmfloow begeleid ik mensen bij stress, burn-out en verlies, veelal buiten en in beweging.

‍

‍

Lees ook

• Burn-out symptomen: wanneer je lichaam op de rem trapt.
• Hoelang duurt burn-out herstel?
• Hoe kom je uit een burn-out?
• Waarom helpt mijn therapie niet, 4 redenen en wat werkt wel

‍

Coaching bij stress, burn-out en rouwverwerking in Limburg

Herken je jezelf hierin?

‍Misschien dacht je dat je vooral last had van stress of dat je gewoon te lang bent doorgegaan. Soms speelt verlies daarin een grotere rol dan je zelf in de gaten hebt.

Tijdens een vrijblijvende kennismaking kijken we samen naar wat er bij jou speelt en of mijn begeleiding bij je past.

→ Plan een vrijblijvende kennismaking

‍